تذهیب و نقوش ایرانی

در فرهنگ‌های فارسی تعریف دقیقی از تذهیب وجود ندارد؛ تعریفی که ما را به اصل و منشاء این هنر رهنمون سازد. در برخی از کتابهای قدیمی و اغلب تذکره‌ها فقط نامی از نقاشان و مذهبان آمده‌است که این، برای دریافت معنای تذهیب کافی نیست.در لغتنامه ها تذهیب را زر گرفتن و طلاکاری دانسته‌اند، اما این هم تمام معنای تذهیب نیست. در دایره المعارف های فارسی نیز تعریفهایی از تذهیب آمده است که به شیوه های تذهیب، در یک دوره خاص از تاریخ تعلق دارد. به هر حال تذهیب را می‌توان مجموعه‌ای از نقشهای بدیع و زیبا دانست که نقاشان و مذهبان برای هرچه زیباتر کردن کتب مذهبی، علمی، فرهنگی، تاریخی، دیوان اشعار، جُنگهای هنری و قطعه‌های زیبای خط به کار می‌برند. استادان تذهیب این مجموعه‌های زیبا را در جای جای کتب به کار می‌گیرند تا صفحه‌های زرین ادبیات جاودان و متون مذهبی سرزمین خود را زیبایی ببخشند.
بدین ترتیب است که کناره‌ها و اطراف صفحه‌ها، با طرحهایی از شاخه‌ها و بندهای اسلیمی، ساقه گلها و برگهای ختایی، شاخه‌های اسلیمی و گلهای ختایی و… مزین می‌شوند. در تعریف کلی و عامیانه تذهیب میتوان گفت تذهیب هنر مکمل خوشنویسی است که از آنها برای آرایش حاشیه خطوط خوشنویسی بهره گیری میشود.

                                                                                      مدرس :  نادیه زاهدی